Inleiding
Ik houd mijn spreekbeurt over paddestoelen, want ik houd veel van de natuur en paddestoelen.
En ik vind het een mooie schimmel in de natuur.
1. Wat is een paddestoel?
Een paddestoel is een vrucht van de schimmel die onder de grond groeit.
Dit moet je vergelijken met een appel.
Je weet, dat de appel een vrucht met pitten is, die aan de boom groeit.
Als de appel op de grond valt en wegrot, kunnen uit de pitten nieuwe appelbomen groeien.
Een paddestoel is ook een vrucht.
De plant ( de schimmel) groeit onder de grond of in bomen
en bestaan uit een heleboel draadjes ( schimmeldraden).
Samen vormen die witte draden de zwamvlok.
En zo gaat het met alle paddestoelen.
Uit zo'n zwamvlok, door geleerden mycelium genoemd, groeien
op zeker ogenblik vruchten, die wij als "paddestoelen" kennen. Zij hebben allerlei kleuren
en vormen. Een paddestoel is een verborgen levende plant met ( meestal) zichtbare vruchtlichamen.
2. Hoe komt een paddestoel aan zijn naam?
Vroeger waren de mensen bijgelovig. Dit kwam, omdat men niet precies wist hoe alles in de natuur ontstond.
Toen dacht men nog dat de duivel door de bossen zwierf, vermomd als een vette pad. En als hij moe was, liet hij uit
de grond een "stoel" groeien om op te rusten. Zo ontstond de naam "paddestoel". Gelukkig weten wij nu wel hoe
ontstaan. Er is niets geheimzinnigs aan.
3. Hoe ontstaan paddestoelen?
Zij groeien uit zaadjes, die sporen heten en die door paddestoelen zelf gemaakt worden. Eén zo'n spoor is veel
kleiner dan een korrel zand. Komt de spore op een groeiende plaats terecht, dan groeit daaruit een dun draadje.
Dat draadje neeemt voedsel op en gaat verder groeien en vertakt. De zwamvlok ontstaat. De draden daarvan gaan
dan knoopjes vormen, waaruit de "paddestoelen" (vruchtlichamen) groeien. Het tijdstip "knoopjes" is afhankelik
van de soort. De één doet dat in het voorjaar, de ander in de winter of zomer. Omdat een paddestoel voor 90% uit
water bestaat, groeien de meesten in de herfst ( vooral met veel regen).
4. Hoe groeien paddestoelen
Zie tekeningen
5. Wat voor soort paddestoelen zijn er?
Je hebt paddestoelen, die je zo kunt eten, zoals een champignon , oesterzwam, cantharel.
En je hebt paddestoelen, die je niet kunt eten zoals een vliegenzwam, knolamaniet of een elfenbankje.
Je hebt ook paddestoelen waar je ziek van kunt worden of dood van kan gaan.
6. Waar komen paddestoelen voor?
In bossen komen de meeste paddestoelen voor. Vooral in de herfst. Vooral op vochtige plaatsen, waar veel oude
bladeren van bomen liggen. Paddestoelen groeien bijna overal. Vooral op plaatsen, waar veel vocht in de grond zit,
hebben ze het naar hun zin. Veel soorten zijn gebonden aan een bepaald gebied. De weidechampignon bijvoorbeeld
groeit alleen in bemeste weilanden. daarentegen heeft de paddestoel de vlierstruik als gastheer nodig. En op dood hout
levende paddestoelen, leven op plaatsen, waar hun zwamvlok het juiste voedsel aantreft. Daarom voelen soorten uit
een loofbos zich meestal niet thuis in een dennenbos.
7. Mag je paddestoelen plukken?
nee
Wist je dat.....
De witte stippen los op de hoed van de vliegenzwam liggen en er dus gemakkelijk af kunnen regenen
De vliegenzwam in minder dan een dag kan ontstaan?
De vliegenzwam ook binnen een week weer verdwenen kan zijn?
de vliegenzwam zijn naam dankt aan zijn vroegere gebruik, toen de hoed gebruikt werd om geen last van vliegen te hebben?
Als de vliegen van de hoed eten, raken ze verdoofd en sterven soms
de rode hoed van de vliegezwam kan verkleuren naar oranje en zelfs geel door regen en zonlicht?
Er kabouters wonen onder de vliegenzwammen?
Aan de steel van de vliegenzwam een grote ring zit en dat hij in een beurs ( zakje) staat?
Een paddestoel een vrucht is, te vergelijken met een appel aan een appelboom?
De sporen van een paddestoel erg klein zijn, ongeveer een honderdste millimeter?
Als je er 1000 achter elkaar zou leggen, is de rij nog maar 1 cm lang
Iedereen de vliegenzwam kent uit het liedje: "op een grote paddstoel, rood, met witte stippen, zat kabouter
Spillebeen heen en weer te wippen...."?
Paddestoelen ook exotische kleuren kunnen hebben als paars, blauwgroen, vuurrood en metallic blauw?
Paddestoeln soms speciale geuren hebben als appelmoes in blik, amandelen, chloor, ( zwembadlucht), rauwe aardappelen
of natte washandjes?
MEER OVER VLIEGENZWAMMEN
De Vliegenzwam: waar en wanneer?
De vliegenzwam ( Amanita muscaaria) is de bekende rood-met-witte-stippen paddestoel, die vooral langs de bosranden en
in parken te vinden is. Deze paddestoel leefta namelijk samen met de boomwortels en is vooral te vinden bij
eiken, dennnen, en berken. Wie denkt, dat paddestoelen alleen in de herfst te vinden zijn heeft het mis. de vliegenzwam
kan al in juli te zien zijn. Begin dus vroeg met zoeken! de meeste vliegenzwammen vind je in het najaar,vanaf augustus.
Vooral als het na een droge periode een tijdje flink heeft geregend.
Let op: giftig!
De vliegenzwam staat bij velen bekend als een giftige paddestoel. Dat is inderdaad waar, hoewel je er niet meteen
dood van gaat. Misselijkheid enkele uren na het eten, zijn de eerste verschijnselen. Vroeger werden stukjes van
de hoed op een schoteltje met melk gebruikt om vliegen te vergiftigen. Hieraan dankt de vliegenzwam zijn naam.
Geesten en Kabouters
Toch werden er overal ter wereld vliegenzwammen gegeten. De giftige stoffen zijn namelijk hallucinogeen. Van vele
volkeren in de oudheid, maar ook recent, is het bekend, dat geestelijke leiders vliegenzwammen aten. Hierdoor raakten
ze in trance en onder invloed van het gif uit de paddestoel dachten ze in contact met geesten te kunnen komen.
Omdat je allerlei vreemde dingen ziet in de roes van de vliegenzwam zijn waarschijnlijk ook kabouters elfen en
dwergen een rol gaan spelen in de mythevorming rondom de vliegenzwam. Probeer dit niet thuis....
Zo groeit een vliegenzwam
In het najaar lijkt het bos of park soms ineens vol te staan met paddestoelen. Die komen natuurlijk niet zomaar
uit de lucht vallen. Paddestoelen groeien normaal gesproken als een massa van witte schimmeldraden ( de zwamvlok)
onder de grond. Als het kouder en vochtiger wordt, vormen ze paddestoelen, waarin sporen zitten waarmee de schimmel
zich voortplant.
De paddestoel begint als duivelsei. Het duivelsei is ontstaan in de de zwamvlok die onder de grond zit. Rondom
het duivelsei zit een vlies ( met een mooi woord: velum universale). Door het groeien van de paddestoel barst het
duivelsei open. De resten van ht vlies zijn later de witte stippen op de hoed van de vliegenzwam en aan de
onderzijde: de beurs.
Als de paddestoel verder is gegroeid, breekt het tweede vlies ( velum partiale) waardoor
dea hoed als een paraplu openklapt. Aan de onderzijde van de hoek zitten de plaatjes, ook wel lamellen genoemd.
De vliegenzwam is een plaatjeszwam.
De vliegenzwam ziet er in al deze ontwikkelings fasen steeds anders uit.
terug naar verslagen
